Radioembolizacja

Dr  Maciej Pech

Dr n. med. Maciej Pech 

Specjalista radiolog 

Selektywna wewnętrzna radioterapia (SIRT) zwana także radioembolizacją jest metodą stosowaną w leczeniu raka wątroby. W przeciwieństwie do radioterapii zewnętrznej - w której polu napromieniania znajdują sie również zdrowe tkanki - SIRT obejmuje jedynie tkanki zmienione chorobowo. SIRT podobnie jak przy zabiegu chemoembolizacji wymaga wprowadzenia cewnika do naczyń zaopatrujących guz. Zdrowe tkanki wątroby zaopatrywane są w większości poprzez gałęzie żyły wrotnej, w znacznie mniejszym stopniu przez gałęzie tętnicy wątrobowej (arteria hepatica). Ponieważ główne zaopatrzenie krwionośne guzów wątroby pochodzi od tętnicy wątrobowej, stanowi ona dogodną drogę dostępu dla terapii SIRT. Podczas zabiegu z dojscia przez tętnice wątrobową do wybranej lokalizacji wprowadza się miliony radioaktywnych mikrosfer- które selektywnie naświetlają komórki nowotworowe. 

Mikrosfery zawierają itr-90, radioaktywny izotop emitujący promieniowanie beta, o zakresie promieniowania w tkankach człowieka około 10:58 milimetrów. W przeciwieństwie do radioterapii zewnętrznej, SIRT skuteczniej i selektywniej trafia w zmienione tkanki. W kilku badaniach klinicznych wykazano, że guzy wątroby mogą być znacznie zmniejszone przy pomocy SIRT, często  pozwalając na ponowne rozważenie resekcji chirurgicznej. W indywidualnych przypadkach dochodzi nawet do całkowitego zniszczenia tkanek nowotworowych. Nawet u pacjentów  nie reagujących na chemioterapię, można uzyskać poprawę jakości życia oraz wydłużyć jego czas. Warunkiem do wykonania zabiegu jest prawidłowa funkcja pozostałego miąższu wątroby.SIRT

SIRT stosuje się u pacjentów z:

- nieoperacyjnymi guzami pierwotnymi wątroby, takimi jak raki wątrobowokomórkowe oraz z wywodzące się z  dróg żółciowych
- nieoperacyjnych przerzutów do wątroby z innych nowotworów- takich jak rak piersi, jelita grubego, guzów neuroendokrynnych czy czerniaka tęczówki

Selektywna wewnętrzna radioterapia (SIRT) wykonywana jest przez zespół składający się z radiologów zabiegowych i specjalistów medycyny nuklearnej. Kluczowym elementem jest zebranie dokładnego wywiadu chorobowego oraz ocena funkcji wątroby. W kolejnym etapie wykonywane są zabiegi i badania endowaskularne będące wstępem do samego SIRT- radiolog zabiegowy zamyka wszystkie naczynia oboczne tak aby radioizotop mógł być zdeponowany wyłącznie w wątrobie, nie przedostając sie do sąsiednich narządów.  Następnie dokonuje się oceny ewentualnego przecieku z krążenia wątrobowego do płucnego. Po pozytywnie zakończony etapie wstępnym, około 2 tygodnie później ustala się indywidualną dawkę mikrosfer i za pomocą cewnika dotętniczego (z dojścia przez pachwinę) wprowadza się je bezpośrednio do wątroby. Zabieg zazwyczaj nie przekracza 45 minut, a po dwóch dniach obserwacji pacjent może opuścić szpital.

Selektywna wewnętrzna radioterapia (SIRT) jest zazwyczaj dobrze tolerowana, szczególnie w porównaniu do radioterapii zewnętrznej i chemioterapii. Po zabiegu mogą wystąpić dolegliwości bólowe jamy brzusznej, gorączka lub umiarkowanie nasilone nudności. Inne możliwe działania niepożądane obejmują zmęczenie i wyczerpanie utrzymujące sie do kilku tygodni.SIRT CT

Refudnacja:  Obecnie zabieg nie jest refundowany. Koszty terapii SIRT szacowane są indywidualnie (terapiia niestandardowa). Akademia Medyczna w Gdańsku oferuje możliwość włączenia pacjentów z HCC do badania klinicznego SORAMIC.