>> SIRT

Radioembolizacja - nowa, skuteczna metoda walki z rakiem wątroby

Dr Nowicki

dr n. med. Mirosław Nowicki 

specjalista radiolog 

Radioembolizacja powoduje zablokowanie rozwoju komórek raka pierwotnego wątrobowo-komórkowego, a także nowotworówprzerzutowych do wątroby, poprzez lokalne (w obrębie guza) silne napromieniowanie strumieniem elektronów (promieniowanie beta). Sam zabieg polega na wprowadzeniu drogą wewnątrznaczyniową bezpośrednio do guza drobnych granulek – sfer z pierwiastkiem promieniotwórczym – itrem. Napromieniowanie z użyciem odpowiedniego preparatu daje efekt terapeutyczny w obrębie zmian chorobowych bez napromieniowania innych tkanek, czy narządów organizmu. Jest bezpieczne dla chorego i opiekujących się nim ludzi. 

Ogromną zaletą tej metody, jest możliwość skutecznego stosowania także w wypadku zaawansowanych stadiów choroby. Radioembolizacja może być z powodzeniem stosowana także gdy zmiany w wątrobie, które uniemożliwiają wykorzystanie metod operacyjnych, ani też innych sposobów leczenia. Bywa też jedyną możliwością terapii gdy leczenie chemiczne jest nieskuteczne lub chory nie toleruje tej metody. Dotyczy to również termo lub krioablacji. Badania wykazały dużą skuteczność tej metody oraz bardzo niewielkie objawy uboczne. Ponieważ radioembolizacja jest mało inwazyjną metodą leczenia, nie wpływa na samopoczucie pacjenta bezpośrednio po zabiegu.

Jak ocenia Pan doktor dotychczasowe doświadczenia z przeprowadzania zabiegów radioembolizacji i jakie są perspektywy tej metody leczenia?

Pacjenci, którzy do nas trafiają są najczęściej w bardzo zaawansowanym stadium choroby, po wyczerpaniu innych standardowych metod terapii. W praktyce nie ma możliwości innego typu leczenia w tych przypadkach.
Przy odpowiedniej kwalifikacji do zabiegu (w zależności od stadium zaawansowania choroby oraz stanu ogólnego chorego) możliwości leczenia za pomocą radioembolizacji oceniamy bardzo obiecująco. W niektórych przypadkach efekt terapii jest bardzo dobry i umożliwia pacjentom powrót do normalnego funkcjonowania przez następne kilka do kilkunastu miesięcy, z uwagi na niewielkie objawy uboczne terapii. Najczęściej terapia jest dobrze tolerowana przez chorych; zabieg jest jednorazowy jeśli choroba obejmuje 1 płat wątroby, jeśli oba płaty - wykonywany dwukrotnie w odstępie kilku tygodni; czas pobytu pacjenta w szpitalu- zwykle ok. 2 dni.
Perspektywy dalszego leczenia zależą przede wszystkim od możliwości finansowych i zaangażowania danej jednostki szpitalnej prowadzącej leczenie oraz zgody NFZ. Aczkolwiek pojedynczy zabieg kosztuje ok. 50 tys. zł, to terapia ta jest w efekcie końcowym znacznie tańsza niż wielokrotnie powtarzane cykle chemioterapii (bardzo kosztownej, nowoczesnej chemioterapii w oparciu o najnowsze preparaty do celowanej terapii przeciwnowotworowej). Dodatkowo uzależnione jest to od możliwości logistycznych szpitali (dyrektorzy placówek nie zawsze rozumieją, iż wprowadzenie nowej, z pewnością skutecznej metody, wymaga z ich strony stworzenia warunków dla lekarzy potrafiących i chcących ją stosować). Metoda leczenia radioembolizacją (RE) jest dość trudna i wymaga szczególnie wysoko wykwalifikowanego zespołu lekarzy klinicznych, w szczególności radiologów interwencyjnych i medyków nuklearnych.

Jakie są potrzeby chorych i w jakim stopniu można je zaspokoić?

Potrzeby chorych zależą przede wszystkim od ich wiedzy na temat metod leczenia nowotworów pierwotnych i przerzutowych wątroby. Pacjenci (i ich najbliżsi) z jednej strony są świadomi zarówno swojej choroby jak i rodzajów terapii, z drugiej zaś (co jest poniekąd zrozumiałe) często nie zdają sobie sprawy ze stadium jej zaawansowania i poczynionego przez chorobę spustoszenia w organizmie. Niestety trafiają do nas często chorzy w bardzo zaawansowanym stadium choroby i wówczas nasze możliwości osiągnięcia bardzo dobrego rezultatu leczenia są ograniczone. W naszym ośrodku możliwości wykonania tego typu terapii można określić na ok. 100 - 150 zabiegów rocznie. Metoda ta jest nowa i w praktyce klinicznej stosowana jest w Polsce dopiero od 1,5 roku. Z pewnością potrzeby chorych są znacznie większe z uwagi na dużą grupę pacjentów z przerzutami do wątroby w przebiegu np. raka jelita grubego, u których onkolodzy oraz chirurdzy onkologiczni wyczerpali już wszelkie inne metody leczenia.

Kto kwalifikuje się na tę metodę leczenia, gdzie można uzyskać informację i jak się o nie starać?

Dr Nowicki

Obecnie kwalifikacja chorego do zabiegu RE opiera się na następujących zasadach:
- konsultacja chirurga onkologicznego dyskwalifikująca pacjenta od dalszego leczenia chirurgicznego z uwagi na ograniczenia chirurgiczne, progresję i nieoperacyjność zmian lub brak zgody chorego na wykonanie zabiegu operacyjnego;
- konsultacja onkologa klinicznego dyskwalifikująca chorego z dalszego leczenia chemioterapią lub stwierdzającego niską jej skuteczność czy też brak tolerancji na określone leki p/nowotworowe stosowane w leczeniu, a także brak zgody chorego na użycie lub dalsze stosowanie chemioterapii;
- dopiero po spełnieniu tych warunków pacjent jest konsultowany przez nasz zespół pod względem możliwości wykonania zabiegu RE;
Konsultacja ta obejmuje badanie kliniczne chorego oraz wykonanie szerokiego panelu badań diagnostycznych, obejmujących wyniki laboratoryjne oraz badania obrazowe jak: angio-TK, MR wątroby przed i po podaniu dożylnie środka kontrastowego..

Czy można otrzymać refundację na leczenie?

Tak. Refundacja leczenia jest możliwa po złożeniu do NFZ odpowiedniej dokumentacji świadczącej o celowości tego typu leczenia w formule „za zgodą płatnika” gdzie refundacja następuje z posiadanego przez szpital kontraktu z NFZ po uzyskaniu jego zgody na przeprowadzenie tego typu terapii.

Informacje odnośnie przeprowadzanych przez nas konsultacji można uzyskać w sekretariacie Pracowni Medycyny Nuklearnej Zakładu Diagnostyki Radiologicznej CSK MSWiA w Warszawie, tel. 22 508 13 33, 225081336, fax 225081330, e-mail:zmn@cskmswia.pl.