Biopsja

Rola biopsji wątroby w diagnostyce raka wątrobowokomórkowego.

Dr hab. Bogna Ziarkiewicz-Wróblewska

specjalista patomorfolog 

Dr hab. Bogna Ziarkiewicz-Wróblewska

 W wielu przypadkach ocena mikroskopowa materiału pobranego z masy guza wątroby konieczna jest do ostatecznego potwierdzenia podejrzenia raka wątrobowokomórkowego. Materiał do badania histopatologicznego można uzyskać za pomocą biopsji cienkoigłowej wykonywanej pod kontrolą USG, która jest zabiegiem małoinwazyjnym, obciążonych minimalną liczbą niegroźnych powikłań.  Lekarz patomorfolog otrzymuje do oceny rozmaz komórkowy – zawiesinę komórek nowotworowych,  jednak bez możliwości wnikliwej oceny architektoniki guza. W części przypadków obraz jest na tyle charakterystyczny, że wystarcza do postawienia pewnego rozpoznania. Często jednak konieczne jest pobranie materiału tkankowego w postaci biopsji gruboigłowej lub wycinka guza uzyskanego w trakcie laparoskopii diagnostycznej.  Daje to patomorfologowi możliwość dokładnej analizy utkania  nowotworowego, z zastosowaniem metod immunohistochemicznych w przypadku wątpliwości diagnostycznych (różnicowanie z innymi pierwotnymi guzami wątroby oraz ze zmianami przerzutowymi). Idea barwień immunohistochemicznych polega na zastosowaniu dostępnych komercyjnie przeciwciał, które po połączeniu  z określonymi antygenami obecnymi w zdrowych i patologicznie zmienionych tkankach dają reakcję barwną ocenianą przez lekarza patomorfologa. W znakomitej większości zastosowanie podstawowego barwienia hematoksyliną i eozyną uzupełnionego badaniem immunohistochemicznym umożliwia postawienie prawidłowej diagnozy. W nielicznych przypadkach nowotworów o niskim stopniu dojrzałości, które utraciły cechy charakterystyczne dla tkanki z której się wywodzą,  wynik histopatologiczny może wskazywać jedynie na ich pochodzenia tkankowe (tkanka nabłonkowa=rak, tkanka mezenchymalna=mięsak, tkanka limfatyczna=chłoniak itp.), bez sprecyzowania konkretnego typu guza.

 Hist-pat HCCHist-pat HCCTypowa budowa raka wątrobowo-komórkowego. Barwienie H&E (po lewej).

Rak wątrobowokomórkowy. Barwienie immunohistochemiczne z HepPar1 (po prawej).

Należy zaznaczyć, że wykonanie barwień dodatkowych jest procedurą czasochłonną i pomimo coraz większej automatyzacji procesów technicznych przedłuża standardową diagnostykę. Jednakże bez ich przeprowadzenia (czasami w 2-3 etapach) wynik może być niepełny i niewystarczający do wyboru dostępnych metod leczniczych.